2009 was door de financiële crisis een zwaar jaar. Corus in IJmuiden nam direct maatregelen om de negatieve effecten van de crisis voor het bedrijf te beperken. Toch waren de gevolgen bijzonder ingrijpend. De vraag naar staal viel weg en de wereldstaalprijs daalde aanzienlijk. In IJmuiden - en ook elders ter wereld - werd de productie aangepast aan de afgenomen marktvraag, een van de twee hoogovens werd eind 2008 uit bedrijf genomen en we werden gedwongen stevig te sturen op onze financiële situatie. Veel contracten met uitzendkrachten en leveranciers werden daardoor beëindigd en werk van aannemers werd waar mogelijk door eigen medewerkers opgepakt.
De noodzaak was duidelijk. Een programma ging in uitvoering om structureel slimmer en efficiënter te produceren. In het licht van de verminderde vraag dienden we bij minister Donner van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een verzoek in voor de tijdelijke regeling voor werktijdverkorting. De manier waarop Corus daar invulling aan heeft gegeven, werd later door hem een schoolvoorbeeld genoemd.
Een schoolvoorbeeld was ook de manier waarop onze mensen met de situatie om zijn gegaan: door grote inzet, bereidheid tot het tijdelijk uitvoeren van ander werk en door mee te denken over manieren om te bezuinigen, slaagden we erin de effecten van de crisis zo goed als mogelijk te beperken. De grote loyaliteit van medewerkers en het gevoel er met zijn allen voor te gaan, heeft zeer zeker vrucht afgeworpen en ons door de moeilijkste tijd heen geloodst.
Een lichte verbetering trad op in het tweede halfjaar. Onze tweede hoogoven, Hoogoven 6, werd na enkele maanden stilstand in juli weer aangeblazen. Hoewel de vraag iets aantrok, was het einde van de crisis nog niet in zicht. Zowel de vraag als het prijsniveau bleven in 2009 achter bij het niveau van voor de crisis. Vanuit China en India is de vraag inmiddels aangetrokken. Ook in Europa en Amerika zien we tekenen van herstel, al is het nog broos. Staalbedrijven worden geconfronteerd met sterk stijgende prijzen van grondstoffen. Door marktconcentratie is de situatie op de grondstoffenmarkt kritiek: van de grondstoffenleveranciers zijn er slechts enkele zeer grote spelers overgebleven, die een bijzonder grote invloed kunnen hebben op de grondstofprijzen. Wij verwachten een krachtige rol van de Word Trade Organization.
Een andere kwestie die terecht veel aandacht krijgt is het milieuvraagstuk en met name klimaatverandering. Het terugdringen van CO2 is een mondiaal vraagstuk. Helaas was de uitkomst van de klimaattop in Kopenhagen voor de staalindustrie nog niet positief. Voor daadwerkelijke reductie en een gelijk speelveld zijn harde afspraken nodig. Nu rest echter veel onduidelijkheid en ontbreken helemaal wettelijke verplichtingen tot naleving van wat er is afgesproken. Vooral voor sectoren waarbij te stringente milieuregelgeving kan leiden tot verplaatsing van de productie naar landen waar de regelgeving soepeler is, zoals bij staal, betekent dit een enorme bedreiging voor hun internationale concurrentiepositie.
Een effectief akkoord kan alleen worden bereikt door een sectorale aanpak voor CO2 intensieve, internationaal verhandelde basisproducten. Dit betekent een vergelijkbare aanpak onafhankelijk van waar een fabriek staat. Dit zou de inzet moeten zijn voor de onderhandelingen in Mexico.
Het uitblijven van een akkoord betekent niet dat Corus stil zit. IJmuiden is ook nu al één van de meest energie-efficiënte staalbedrijven in de wereld. Naast onze lage CO2-uitstoot per ton staal (vergeleken met onze concurrenten) streven we ook naar absolute vermindering van onze uitstoot. Voor lange-termijnoplossingen werken we in Europees verband hard aan doorbraaktechnologieën voor de productie van staal uit ijzererts. Doel is minimaal een CO2-reductie per ton staal van 50% in 2050. Omdat Corus onderdeel wil zijn van de oplossing voor het klimaatprobleem, zijn we daarin zeer actief. Niet voor niets hebben wij mede met steun van de Nederlandse overheid het HIsarna-project, de proef om op een nieuwe manier ijzer te maken met een lager energieverbruik en een lagere CO2 - uitstoot, naar Nederland gehaald. Begin volgend jaar wordt de proeffabriek in gebruik genomen. Ook onderzoeken we de mogelijkheden op termijn van afvang en opslag van CO2.
Corus werkt er als goede buurman hard aan om de eventuele overlast voor de directe omgeving te minimaliseren. In die context investeren we jaarlijks in nieuwe en bestaande milieumaatregelen. Voor de komende jaren zijn enorme investeringen voorzien van tientallen miljoenen euro’s waarmee we de emissie van zware metalen en fijnstof nog verder kunnen terugdringen.
Alles bij elkaar opgeteld hebben we een uitdagend jaar achter de rug, waarbij het er op lijkt dat het echte economische dieptepunt achter ons ligt. Met een internationaal sterk ontwikkelende markt, met vooral in China en India sterke groei, hoge grondstofprijzen en grote milieu-uitdagingen in het verschiet, wordt ook 2010 een bijzonder jaar. Met inventiviteit en inzet van onze mensen, door duidelijke keuzes te maken en door te investeren in een duurzame toekomst kunnen we de uitdaging absoluut aan!
Theo Henrar
Directievoorzitter Corus in IJmuiden